@prefix bvha: <https://hist-arch-vocab.org/bvha#> .
@prefix skos: <http://www.w3.org/2004/02/skos/core#> .
@prefix owl: <http://www.w3.org/2002/07/owl#> .
@prefix dc: <http://purl.org/dc/terms/> .
@prefix xsd: <http://www.w3.org/2001/XMLSchema#> .

bvha:conceptScheme_84fc24e6
  skos:prefLabel "Quellennachweis Koepf / Binding 2016"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_63624db6
  skos:prefLabel "obytná, reprezentativní a obranná věž"@cs, "Geschlechterturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_6c4424ca
  skos:prefLabel "keep"@en, "keep"@cs, "Keep"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:conceptScheme_1d7ba54b
  skos:prefLabel "Quellennachweis Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:conceptScheme_c8a571d9
  skos:prefLabel "Strukturtypen für Wohn- und Nutzbauten"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_946326cf
  skos:prefLabel "talayotz"@it, "talayotes"@es, "talayot( s)"@fr, "talayot"@cs, "Talayot"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_1553fbac
  skos:prefLabel "tour d\\'escalier"@fr, "torre delle scale"@it, "torre con escalera de caracol"@es, "stair tower"@en, "schodišťová věž"@cs, "Treppenturm "@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_b6987827
  skos:prefLabel "Wandelturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_eb18964d
  skos:prefLabel "kruhová věž"@cs, "Rundturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_2c0cce41
  skos:prefLabel "část budovy"@cs, "Gebäudeteil"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:narrower bvha:c_a2025113 .

bvha:c_e393b624
  skos:prefLabel "tour-porte"@fr, "torre-portada"@es, "porta fortificata"@it, "opevněná brána"@cs, "gate tower"@en, "Torturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_792efc21
  skos:prefLabel "transept tower"@en, "torre del transetto"@it, "Querhausturm"@de, " tour de transept"@fr, " torre de crucero"@es ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_b4270b3f
  skos:prefLabel "radniční věž"@cs, "Rathausturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_da943b7b
  skos:prefLabel "reprezentační věž"@cs, "Repräsentationsturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_d51ad471
  skos:prefLabel "échanguette"@en, "torretta"@it, "strážní vížka"@cs, "Scharwachtturm"@de, "échauguette"@fr ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

skos:Concept a owl:Class .
bvha:c_5f6a1b76
  skos:prefLabel "Fassadenturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_e668eabb
  skos:prefLabel "Frontturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  bvha:broaderByPosition bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_7838166f
  skos:prefLabel "hradní věž"@cs, "Burgturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_a2025113
  skos:inScheme bvha:conceptScheme_ede8e468, bvha:conceptScheme_1d7ba54b, bvha:conceptScheme_176fcff1, bvha:conceptScheme_ea998ebe, bvha:conceptScheme_84fc24e6, bvha:conceptScheme_7816b346, bvha:conceptScheme_c8a571d9 ;
  skos:narrower bvha:c_eb18964d, bvha:c_a672e5d2, bvha:c_1102bafb, bvha:c_cd9dd536, bvha:c_0f450f52, bvha:c_e393b624, bvha:c_8ac6594e, bvha:c_89a1d4eb, bvha:c_ac8eea52, bvha:c_792efc21, bvha:c_da943b7b, bvha:c_4a1aa619, bvha:c_770cbe4c, bvha:c_6c4424ca, bvha:c_bd5e4ad9, bvha:c_b6987827, bvha:c_cb723ba2, bvha:c_d51ad471, bvha:c_c5af4126, bvha:c_e7fd37d1, bvha:c_802728af, bvha:c_ce3a167b, bvha:c_d9fa2689, bvha:c_eb035dce, bvha:c_01638f9f, bvha:c_ae69bd02, bvha:c_804a7ebe, bvha:c_c49b5cbd, bvha:c_32b9fbee, bvha:c_63624db6, bvha:c_bf086dcb, bvha:c_84d723e2, bvha:c_7838166f, bvha:c_3b7582b1, bvha:c_dd2b0fad, bvha:c_acee6be4, bvha:c_946326cf, bvha:c_1553fbac, bvha:c_5f6a1b76, bvha:c_b4270b3f, bvha:c_40fd9bd2, bvha:c_31571146, bvha:c_1634ffae, bvha:c_3eda8803, bvha:c_e668eabb ;
  skos:prefLabel "tower"@en, "torre"@it, "torre"@es, "tour"@fr, "Turm"@de, "věž"@cs ;
  skos:definition "eines der frühesten, seit der Antike gebräuchlichen Befestigungselemente, also ein Bau-werk, dessen Höhe deutlich (um ein Mehrfaches) höher ist als seine Breite. Außer als  imposanter, alles überragender Bergfried oder Wohnturm wurde das Bauelement T. auch    besonders im Burgenbau des fortgeschrittenen Mittelalters angewandt. Dabei unter-schieden sich T.e von Ersteren durch geringere Höhe und Größe, eine geringere Mauer-stärke und eine ausschließliche Beschränkung auf wehrtechnische Funktionen. Außer den Tor-T.en      unterscheidet man grundsätzlich zwei Arten von T.en: den Mauer-T., der in die Mauer bündig einbezogen war, und den Flankierungs-T., der unterschiedlich weit vor die Mauer vorsprang und so die Mauer seitwärts, also flankierend, schützen konnte. Das Flankierungsprinzip ist seit der Antike bekannt (Palaiókastro/Nísyros GR: 4. Jh. v. Chr.; römische Kastelle), findet sich aber vereinzelt auch im frühmittelalterlichen Bur-genbau wieder (Rennenburg NW, Büraburg HE). Deutlich ausgeprägte Flankierungs-T.e sind seit der 2. Hälfte des 12. Jh.s in unterschiedlicher Form bei den Kreuzritterburgen, aber auch in Mitteleuropa nachgewiesen (Gisor F). In Deutschland erscheinen Flankie-rungs-T.e vereinzelt ab dem frühen 13. Jh. (Neuleiningen RP). Besonders mit Aufkommen der Kastellburgen nimmt im 13. Jh. die Zahl der Flankierungs-T.e zu, die dann vom 14. bis 16. Jh. ihre Blütezeit im Befestigungsbau   haben und zu den üblichen Bauelementen von Burgen und Stadtbefestigungen gehören.    Insbesondere bei den Zwingeranlagen des Spätmittelalters kommen T.e zum Einsatz zur     Ermöglichung flankierender Verteidigung durch Bogen- und/oder Armbrustschütze, später auch durch Büchsenschüt-zen ( Feuerwaffen-T.) oder Artillerie ( Geschütz-T.). Außer  längeren Mauerfronten schützen sie Torbereiche, Ecken oder andere exponierte Stellen. Sie können viereckig, rund, hufeisenförmig oder dreiviertelrund sein. Besonders beliebt waren im 14./15. Jh. hinten offene Schalen-T.e (sowohl halbrund als viereckig ausge-führt). Sie sparten einerseits Baumaterial, vor allem aber konnte ein eingedrungener Feind sich darin nicht   gegen die Kernburg verschanzen. Bei aufwändigeren T.en war diese Rückseite häufiger durch Holzwände oder Flechtwerk geschlossen (Ahrweiler RP, Oberwesel RP:        Stadtbefestigungen, Ende 13. Jh.; Mürlenbach RP: Burg, nach 1291). Während frühe     T.-Bauten noch erhebliche Höhen aufweisen konnten, sind die typischen spätmittelalterlichen Flankierungs-T.e relativ niedrig und weisen eine nur geringe Mauerstärke auf. Innen konnten sie durch Holzbalkendecken gegliedert sein, gelegentlich hatten sie einen hölzernen      T.-Oberbau mit Dach. Sie wiesen die glei-chen Verteidigungseinrichtungen wie auch die Zwingermauern auf (Schießscharten und Zinnen). Flankierungs-T.e von Stadtbefestigungen (Cochem RP) und Burgen konnten als bewohnbare T.e auch als Burgmannensitze dienen (z. B. Nürburg RP; Wildenburg/Eifel NW; wohl auch Mürlenbach RP). Mauer- und       Flankierungs-T.e kamen bis ins frühe 17. auch an Kirchenburgen und Stadtbefestigungen vor, um als Symbole für Herr-schaft und Wehrhaftigkeit noch im Schlossbau weiter Verwendung zu finden. R. F./M. L. [Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen]"@de, "Ein über im Verhältnis zur Höhe kleiner Grundfläche errichtetes Bauwerk, das frei stehen, aber auch in Verbindung mit anderen Baukörpern vorkommen kann. T.e kommen in der Antike hauptsächl. als bastionsartiger Vorsprung an Stadtmauern oder neben Stadttoren vor (Wehrt.). Monumentale Ausmaße und architekton. Rang erhielt der T. in der Baukunst des MAs. Die Kirchen erhielten zunächst meist einen T. (Kampanile), später auch zwei Fassadent.e (Turmfassade), seltener Dreit.gruppen (Westwerk), oft auch Chortürme, einen Vierungsturm und seltener Querhaust.e. Die Eselstürme ersetzten im MA den Baukran. Im islam. Bereich kommt bei Moscheen das Minar (Minarett) vor. Zu den ind. Tempelt.en vgl. Tempelbau 4 und 5, zu den ostasiat. Pagode. Auch Burgen und Schlösser hatten im MA oft einen T. (Bergfried), ebenso die Stadtbefestigung und die Stadttore. Zum ma. Verteidigungssystem gehörten auch Wach- und Wartt.e (Warte) auf den Anhöhen in der Nähe der Stadt oder der Burg. Bes. in Italien waren die Wohnhäuser des Stadtadels als T. aufgebaut (Geschlechtert.). Auch Rathäuser und öffentl. Gebäude können durch T.e ausgezeichnet sein, z.B. in den belg.-niederländ. Gebieten der Belfried (Beffroy), Stadtt. In neuerer Zeit gibt es den Leuchtt., Wassert., Aussichtst. und Fernmelde- bzw. Fernseht. Der obere Abschluss eines T.s kann sehr verschieden gestaltet sein (Dachform, T.helm). Der Übergang von dem meist quadrat. Unterbau zu dem reicher differenzierten Heimaufbau kann durch verschiedene Überleitungselemente (Schmiegen, Halbpyramiden, Verdachungen, Fialengruppen) erfolgen. [Koepf / Binding 2016]"@de ;
  skos:related bvha:c_ab508301, bvha:c_0edb1fea, bvha:c_6cef8be4 ;
  dc:created "2019-02-18T18:19:19"^^xsd:dateTime ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual ;
  skos:broader bvha:c_2c0cce41, bvha:c_6bbfbe49 ;
  dc:modified "2021-01-27T13:54:52"^^xsd:dateTime .

bvha:c_6bbfbe49
  skos:prefLabel "Gebäude"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:narrower bvha:c_a2025113 .

bvha:c_eb035dce
  skos:prefLabel "flankovací věž"@cs, "Flankenturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_3eda8803
  skos:prefLabel "torre doganale"@it, "torre de aduanas"@es, "Zollturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_31571146
  skos:prefLabel "Vierungsturm"@de, "cimbori"@ca, "torre nolare"@it, "lantern tower"@en, "cimborrio"@es, "věž nad křížením"@cs, "tour-lanterne"@fr ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:conceptScheme_ede8e468
  skos:prefLabel "Strukturtypen für Sakralbauten"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_bd5e4ad9
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:prefLabel "Glockenturm"@de, "campanile"@it, "campanario"@es, "campanar"@ca, "bell tower"@en, "clocher-tour"@fr, "zvonice"@cs ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_0f450f52
  skos:prefLabel "bateriová věž"@cs, "Batterieturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_bf086dcb
  skos:prefLabel "zesílená věž"@cs, "Schnabelturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_ab508301
  skos:prefLabel "turret-monstrance"@en, "ostensoir à tourelles"@fr, "Turmmonstranz"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:related bvha:c_a2025113 .

bvha:c_cb723ba2
  skos:prefLabel "Wohnturm"@de, "obytná věž"@cs, "torreón"@es, "torre d\\'abitazione"@it, "tower house"@en, "donjon"@fr ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 .

bvha:c_e7fd37d1
  skos:prefLabel "nárožní věž"@cs, "Eckturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_01638f9f
  skos:prefLabel "bergfried"@cs, "Bergfried"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_dd2b0fad
  skos:prefLabel "chórová věž"@cs, "Chorturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_a672e5d2
  skos:prefLabel "Querhauswinkelturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:conceptScheme_ea998ebe
  skos:prefLabel "Strukturtypen"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_3b7582b1
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:prefLabel "minaret"@en, "minaret"@cs, "minaret"@ca, "minarete"@es, "minar"@fr, "minareto"@it, "Minarett"@de ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 .

bvha:c_acee6be4
  skos:prefLabel "tour de défense"@fr, "torre di difesa"@it, "obranná věž"@cs, "torre de defensa"@es, "fortified tower"@en, "Wehrturm"@de ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_ae69bd02
  skos:prefLabel "věž se sedlovou střechou"@cs, "torre con tetto a capanna"@it, "torre con tejado a dos aguas"@es, "saddleback roof tower"@en, "Sattelturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_0edb1fea
  skos:prefLabel "helmicová střecha"@cs, "Turmdach"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:related bvha:c_a2025113 .

bvha:c_cd9dd536
  skos:prefLabel "Sinnwellturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_d9fa2689
  skos:prefLabel "kostelní věž"@cs, "Kirchturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:conceptScheme_176fcff1
  skos:prefLabel "Strukturtypen für Geländephänomene und Infrastruktur"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_8ac6594e
  skos:prefLabel "round tower"@en, "Rondell"@de, "rondelle"@fr, "rondel  "@cs, "bastione circolare"@it, " arandela"@es ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual .

bvha:conceptScheme_7816b346
  skos:prefLabel "Bamberger Vokabular für Historische Architektur"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:ConceptScheme .

bvha:c_40fd9bd2
  skos:prefLabel "chórová flankovací věž"@cs, "Chorflankenturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_84d723e2
  skos:prefLabel "tour à rampe"@fr, "torre en espiral"@es, "torre a spirale"@it, "spirálovitá věž"@cs, "spiral tower"@en, "Spiralturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_c49b5cbd
  skos:prefLabel "semicircular tower"@en, "torre semicircular"@es, "demitour"@fr, "dovnitř otevřená bašta"@cs, "baluardo semicircolare"@it, "Schalenturm"@de ;
  a skos:Concept, owl:NamedIndividual ;
  bvha:broaderByShape bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_6cef8be4
  skos:related bvha:c_a2025113 ;
  skos:prefLabel "cuculla"@ca, "střecha věže"@cs, "Turmhelm"@de, "spire"@en, "flèche"@fr, "chapitel"@es, "guglia"@it ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept .

bvha:c_ce3a167b
  skos:prefLabel "arkýřová věž"@cs, "Erkerturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_1102bafb
  skos:prefLabel "bašta  "@cs, "Mauerturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  bvha:broaderByPosition bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_32b9fbee
  skos:prefLabel "tour de guet"@fr, "torre di vedetta"@it, "strážní věž"@cs, "lookout tower"@en, "atalaya"@es, "Wartturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_ac8eea52
  skos:prefLabel "water tower"@en, "vodárenská věž"@cs, "torre de agua"@es, "serbatoio dell\\'acqua sopraelevato"@it, "Wasserturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_4a1aa619
  skos:prefLabel "věž chránící most"@cs, "Brückenturm (Wehrturm)"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  bvha:broaderByPosition bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_c5af4126
  skos:prefLabel "záchodová věž "@cs, "Dansker"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_802728af
  skos:prefLabel "záchodová věž"@cs, "Abortturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  bvha:broaderByFunction bvha:c_a2025113 ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_770cbe4c
  skos:prefLabel "věž s cibulovitou bání"@cs, "torre con tetto a bulbo"@it, "torre con tejado imperial"@es, "onion-domed tower"@en, "clocher à bulbe"@fr, "Zwiebelturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_89a1d4eb
  skos:prefLabel "dvojstupňová obranná a pozorovací věž"@cs, "Butterfassturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_804a7ebe
  skos:prefLabel "pozorovací věž, rozhledna"@cs, "Aussichtsturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

bvha:c_1634ffae
  skos:prefLabel "severní věž"@cs, "Westturm"@de ;
  a owl:NamedIndividual, skos:Concept ;
  skos:broader bvha:c_a2025113 .

